پرش به محتوای اصلی

بزرگداشت هفته پدافند غیر عامل

تعریف پدافند غیرعامل:

 
ی تواند پدافند را اینگونه تعریف کرد که هر گونه عملی که با استفاده از وسایل و امکانات موجود به منظور جلوگیری و مقاومت در مقابل پیشروی دشمن و انهدام نیروهای تک آوری دشمن انجام می شود. و یا به عبارتی بهتر، هر گونه عملیاتی که در آن درجه ای از پایداری دیده شود را پدافند می گویند و از دو پخش پدافند عامل و پدافند غیر عامل تشکیل می شود. پدافند غیر عامل به مجموعه اقدامات غیر مسلحانه ای که موجب افزایش بازدارندگی، کاهش آسیب پذیری، تداوم فعالیت های ضروری، ارتقاء پایداری ملی و تسهیل مدیریت بحران در مقابل تهدیدها و اقدامات نظامی دشمن می شود.
 
اهمیت پدافند غیر عامل:
 
منطور که از تعاریف فوق بر می‏ آید بیشتر نظریه پردازان داخلی، پدافند غیرعامل را با تأکید بر دفاع پیشگیرانه در برابر حملات دشمن (عامل انسانی) و محافظت از غیرنظامیان تعبیر کرده‏ اند؛ بنابراین توجه  به این نکته ضروری است که دفاع غیرنظامی Civil Defense دارای مفهومی دو بعدی می ‏باشد.از یک سو دفاع غیرنظامی، محافظت از غیر نظامیان در شرایط جنگی معرفی شده و مشتمل بر بخشی از دفاع ملی است که در پی تمهیدات لازم جهت کسب آمادگی کافی در برابر هرگونه حمله احتمالی، تحقق اهدافی چون به حداقل رسانیدن آثار حاصل از حملات نظامی بر جمعیت غیرنظامی، مقابله‏ ی فوری با شرایط اضطراری حاصل از حمله‏ و بازیابی و برقراری تسهیلات و خدمات آسیب دیده ایمنی اکثریت جمعیت غیرنظامی کشور و ادامه‏ ی حیات آنان را در زمان جنگ تضمین می‏ نماید و از دیگر سو،دفاع غیر نظامی در معنایی عام و گسترده‏ تر بر محافظت از شهروندان در برابر آثار بلای دلالت دارد که بر اساس این طیف از اهداف،اقدامات و روش‏ های مقابله،گسترش می‏ یابد.
 
پدافند غیر عامل سایبری:
 
امروزه با فراگیری حوزه فن آوری اطلاعات و تطبیق آن با دنیای واقعی ، کلیه این تهدیدات به این حوزه نزدیک شده اند در عین حال آفند در این حوزه مستلزم هزینه چندانی نمی باشد و نیاز به حضور فیزیکی در محل جنگ ندارد .درحال حاضر مهمترین مراکز مالی دنیا از طریق اینترنت و در هر محلی از جهان قابل دسترس می باشد که باعث افزایش اهمیت پدافند غیرعامل در این حوزه شده است. شناخت محیط فضای سایبر و حوزه آسیب پذیر کشور، اولین نکته از پدافند سایبری است. پس از شناخت، پژوهش، طراحی و برنامه ریزی برای هر حوزه خاص، قدم بعدی است. فضای سایبر به شدت مبتنی بر علم و فناوری و دانش بنیان است. فرماندهان و مدیران این عرصه نیز به همان شدت باید متخصص و مسلح به دانش این فن باشند .دانش این فضا ترکیبی از علوم مختلف مانند رایانه، الکترونیک، ارتباطات ، روانشناسی، جامعه شناسی و حقوق است همچنین فاکتورهای مهم در این مقوله نیز شامل موارد زیر می شود:
 
کاربران و نیروی انسانی پدافند این حوزه را باید به دو بخش تقسیم نمود. بخش نخست کاربرانی هستند که در فضای سایبر با اطلاعات سروکار دارند  تعریف سطح دسترسی افراد به اطالعات و آموزش تخصصی نیروی انسانی دو قدم بلند این حوزه است. در تعریف سطح دسترسی یک قانون کارآمد می گوید: " هرکس تنها اطلاعاتی در اختیار داشته باشد که برای پیشبرد کار تعریف شده سازمانی خود، بدان احتیاج دارد و نه بیشتر". نفوذ دشمن از حفره خلئ علمی کاربران می تواند با آموزش مستمر و بروزرسانی این آموزشها مسدود گردد. تایید صالحیت و شناخت سابقه به همراه نظارت پیگیر می تواند به میزان چشمگیری آسیب پذیری این حوزه را کاهش دهد. بخش دوم که بخش روانی این حوزه است، درواقع شامل افرادی است که مخاطب فضای مجازی هستند و همیشه تحت تاثیر سناریوهای متخصص روانشناسی و جامعه شناسی دشمن در بستر فضای سایبر قرار دارند. 2-2 -داده ها و اطلاعات : طبقه بندی ارزش اطلاعاتی راه گشا و حتی کاهش دهنده هزینه پدافند در این حوزه است. برای صیانت از داده های اطالعاتی باید به میزان حساسیت و منافعی که آن اطالعات فراهم می کند، هزینه نگهداری پرداخت نمود و تالش امنیتی انجام داد. اینکه چه نوع اطالعاتی و بر روی چه مکانی از فضای سایبر قرار گیرد و یا کدام پایگاه دانش روی کدام سرور فعالیت نماید. 2-3 -روش ها و رویه های اجرایی : دستورالعمل های درج و استخراج اطلاعات ، نگهداری داده ها، تهیه نسخه های پشتیبان که درصورت بروز حمالت سایبری، سامانه در کوتاهترین زمان به حالت پایدار قبلی بازگردد، که تمامی این موارد باید توسط یک نگاه کارشناسی و متخصص به دقت تهیه و تنظیم شده و جهت اجرای صحیح به نیروی انسانی و کاربران فضای مجازی ابالغ گردد. 2-4 -نرم افزارهای رایانه ای : این حوزه یکی از نقاط آ سیب پذیر ف ضای سایبر ا ست. یک نرم افزار کاربردی می تواند بطور کامال نامح سوس یک جاسوس سایبری باشد که در الیه های پنهان سیستم عامل فعالیت های مخربی همچون سرقت اطالعات و یا تخریب آنها را انجام می دهد. این جا سوس مجازی تنها زمان کمی پس از ات صال به شبکه، داده های به سرقت برده را به مق صد ار سال می کند .خود سیستم عامل که بستر فعالیت نرم افزار است می تواند کلیه فعالیت های کاربر را رصد کرده و جاسوس اصلی این سناریو باشد. پدافند موثر در این حوزه، بومی سازی خط طراحی و تولید نرم افزار است اما آیا می توان کلیه نرم افزارها را کنار گذاشت و فقط از نرم افزار های بومی قا بل اعتماد اســـت فاده کرد؟ به طور حتم این کار غیرمنطقی اســـت و در ده کده ج هانی امروز نمی توان در یک فضــای ســایبر بســته زندگی کرد. راه حل آن بومی ســازی نرم افزارهای پدافندی فضــای مجازی اســت نرم افزارهایی مثل دیواره های آتش1 ،آنتی ویروسها و ضدجاسوس ها. همچنین تولید یک سیستم عامل مطمئن بومی با اتکاء Archive of SID www.SID.ir 1151 به دانش داخلی، ب ستر امنی برای فعالیت های نرم افزاری خواهد بود. در این راه توجه ویژه به برنامه های کد باز2 ،و سی ستم عامل هایی چون لینوکس کار ساز ه ستند. اینگونه برنامه ها به متخ ص صین امکان می دهند که تا ریزترین الیه ها فرورفته و از کارکرد همه بخشها اطمینان حا صل نمایند و عالوه بر آن، برنامه یا سیستم عامل را به دلخواه خود سفار شی نموده و مطابق نیازهای سازمانی کدنویسی کنند.